Elk brein is uniek. Of je nu neurodivers bent, of niet. Jouw unieke brein mag er zijn. In oktober, tijdens de diversiteitsweek, besteden we hier extra aandacht aan. In aanloop naar deze week lees je verhalen van collega’s over hun unieke breinen op de werkvloer. Deze keer geeft Sophia Boer, Klantcontact Specialist bij Service & Operations Zakelijk, een inkijkje in haar brein.

Een verklaring voor wie Sophia is

Sophia werd op haar 16e gediagnosticeerd met ADHD en op haar 18e met autisme. “Als kind gedroeg ik me altijd wat buiten de norm. Met de diagnoses vielen de puzzelstukjes op hun plek. Mijn gedrag had een reden en daar hoefde ik me niet voor te schamen.” De weg naar die diagnoses kwam niet vanzelf. “Naarmate ik ouder werd, herkende ik mezelf steeds meer in de verhalen van andere neurodiverse vrouwen. Toen heb ik zelf aan de bel getrokken.”

Sinds de diagnose ADHD gebruikt ze medicatie, waar ze veel baat bij heeft. “Sindsdien kan ik aan één stuk door lezen, zonder dat mijn gedachten afdwalen en ik pagina’s opnieuw moet lezen. Als ik dit eerder had geweten, was ik waarschijnlijk soepeler door mijn middelbare schooltijd heen gekomen.”

Georganiseerde chaos

Iedereen ervaart autisme op een andere manier. “Ik heb mezelf alle sociale normen en gedragingen moeten aanleren. Denk aan oogcontact: hoe lang doe je dat en wanneer is het gepast om weg te kijken? Dat zat er van origine gewoon niet in, maar kan ik nu wel.” Daarnaast heeft ze een sterke behoefte aan duidelijkheid, oog voor details en een breed interessegebied.

ADHD zorgt er juist voor dat haar gedachten alle kanten op gaan. “Als ik aan iets wil beginnen, kan ik eerst 80 andere dingen gaan doen. Tegelijkertijd kan ik me, als het moment daar is, volledig en met veel toewijding op iets storten.”

Zowel ADHD als autisme zorgen bij Sophia voor een hoge prikkelgevoeligheid. “Prikkels komen hard binnen, vooral als er veel tegelijk gebeurt. Dat merk ik in mijn hoofd én lijf. Zo kan ik niet tegen bepaalde stoffen op mijn huid en kunnen mijn oren echt pijn doen van hard geluid.”

Sophia omschrijft haar brein als ‘georganiseerde chaos’. Haar huis kan bijvoorbeeld een grote rommel zijn, terwijl spullen wel per categorie bij elkaar liggen. Ook spreken haar diagnoses elkaar soms tegen. “Vanuit mijn autisme kan ik het heel vervelend vinden als plannen last minute veranderen, terwijl ik vanuit mijn ADHD juist zelf spontaan met ideeën kan komen.”

Aansluiten bij anderen

Sociale normen en gedragingen houden Sophia ook nu nog veel bezig. “Ik evalueer mezelf vaak na sociale situaties. Heb ik niet iets ongepasts gezegd? Heb ik me wel als een ‘normaal’ mens gedragen? Je wilt er toch graag bij horen.” Tegelijkertijd heeft Sophia er geen moeite mee om haar gedrag op anderen af te stemmen. “Voor mij wegen de wens om erbij te horen en het anderen op hun gemak kunnen stellen en blij kunnen maken, zwaarder dan de energie die het me kost. Natuurlijk zou in een ideale wereld iedereen zich gewoon kunnen gedragen zoals diegene wil, maar daar zijn we als maatschappij en binnen de Nederlandse werkcultuur nog niet klaar voor.”

Niet alles is wat het lijkt

Sophia merkt dat er nog veel onbegrip is over neurodiversiteit en mensen er vaak een verkeerd beeld bij hebben. “Ik krijg weleens de reactie: ‘Volgens mij ben jij helemaal niet autistisch, want je kunt gewoon een gesprek voeren.’ Daaraan merk ik dat mensen onvoldoende weten over hoe divers autisme en ADHD zich kunnen uiten.”

Ook het bagatelliseren vindt ze lastig. “Ik ben een functionerend mens in de maatschappij, maar dat betekent niet dat het me geen moeite heeft gekost om hier te komen. Als mensen dan zeggen ‘daar kan mijn autisme (écht) niet tegen’ of neurodiversiteit als grap gebruiken, vind ik dat ongepast. Het zijn diagnoses waar mensen echt mee kunnen worstelen.”

Werkgeluk tussen de prikkels

Op de werkvloer ziet Sophia vooral welke sterke kanten haar ADHD en autisme haar brengen. Sophia pakt graag complexe casussen op die naar haar worden doorgezet. “Ik krijg er echt energie van om die casussen nauwkeurig te onderzoeken en klein en behapbaar te maken, zodat de klant het binnen een paar minuten begrijpt. Dat brengt mij echt werkgeluk.”

Ook bij kwaliteitsmonitoring komen haar kwaliteiten goed van pas. Omdat ze sociale regels bewust heeft aangeleerd, maakt ze richtlijnen voor klantcontact snel eigen. Daar coacht ze anderen nu ook in.

Dat betekent niet dat het altijd makkelijk is. De sociale contacten en prikkels op de werkvloer kosten energie: “Denk aan de lichten, stemmen van collega’s, het geluid van toetsenborden en het niet hebben van een eigen stoel.” Daarom werkt Sophia bewust niet op woensdag: een moment om op te laden en prikkels te verwerken.

Ze zou haar werk echt niet willen missen. “Het is pittig en na een werkdag ben ik niet altijd veel meer waard. Maar ik vind het superleuk om hier te zijn en voel me oprecht betrokken bij Greenchoice en haar missie. Als het aan mij ligt, dan zit ik hier tot mijn pensioen!”